Son Haberler
Anasayfa / Kavram Bilgisi / Kapitülasyon

Kapitülasyon

Kapitülasyon, ayrıcalık anlamına gelmektedir. Daha geniş manayla yabancı devlet vatandaşlarının bir ülkede sahip olduğu ayrıcalıklı haklardır. Osmanlı Devleti’nde buna imtiyaz-ı mahsusa denirdi. İlk bakışta ekonomik alanla ilgili gibi görünse de adli, eğitim ve idari alanı da kapsamaktadır. Bazı örnekler verecek olursak vergi muafiyeti veya düşük vergi ödeme, din özgürlüğü, ikamet etme ve seyahat edebilme özgürlüğü, kendi okullarını açabilme, kendi mahkemelerinde yargılanabilme vb. şekilde Osmanlı Devletinde görülmüştür.

İlk kapitülasyon Fatih Sultan Mehmet döneminde Venediklere verilmiştir. Kanuni döneminde ise Fransızlara verilmiştir. Sonraki dönemlerde sürekli hale gelen kapitülasyonlar Lozan Antlaşması ile kaldırılmıştır.

Peki, Osmanlı devleti neden kapitülasyon vermiştir?

Osmanlı Devleti başlangıçta, Haçlı Birliğini önlemek için batılı devletlere kapitülasyonlar verdi. Nitekim Fatih İstanbul’un Fethi’nde Venediklilerle anlaşarak onlardan gelebilecek bir tehlikeyi bertaraf etti. Yine Kanuni Fransızlara kapitülasyon vererek hem Haçlı Birliğini önlemeyi hem de Coğrafi Keşiflerin etkisini kırarak Akdeniz ticaretini canlandırmayı hedeflemiştir. Sonraki dönemde verilen kapitülasyonlar ise genellikle Batılı Devletlerin baskısı sonucunda oldu. Verilen bu ayrıcalıklar sonucu Batılı Devletler Osmanlı Devletinin iç işlerine müdahale etmeye başladılar. Osmanlı Devleti ise bazen tek taraflı olarak kapitülasyonları kaldırdı, ancak tam olarak yukarıda da söylediğimiz gibi Lozan Antlaşmasıyla kaldırıldı.

Kapitülasyon, ile ilgili yazımız hakkındaki görüşlerinizi veya sorularınızı yorum kısmından bize yazabilirsiniz.

Yasal Uyarı: Yayınlanan yazıların/içeriklerin tüm hakları “tarihyolu.com” aittir. Kaynak gösterilse dahi yazının/içeriğin tamamı özel izin alınmadan kullanılamaz. Ancak alıntılanan yazının bir bölümü, alıntılanan yazıya/içeriğe aktif link verilerek kullanılabilir.

[Toplam:2    Ortalama:4/5]

Hakkında admin

Cevapla

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Required fields are marked *

*